Кыргызстанда Туруктуу өнүгүү максаттарынын жаш элчилери

KYR SDGs Youth Amb 2019

2030-жылга карата туруктуу өнүгүү жаатындагы Күн тартиби жана Туруктуу өнүгүү максаттары

2015-жылдын 25-сентябрында Бириккен Улуттар Уюмунун 193 мүчө-өлкөсү бүткүл дүйнө жүзүнүн жакынкы жылдарга карата өнүгүүсүнүн универсалдуу жана комплекстүү планы - 2030-жылга чейинки мезгилге карата туруктуу өнүгүү жаатындагы күн тартибин кабыл алды. Бардык өлкөлөр өнүгүүнүн жалпы топтомуна ээ болууга жана бардыгы үчүн социалдык адилеттүүлүк, экономикалык гүлдөп-өсүү жана экологиялык туруктуулукка жетишүүгө макулдугун билдиришти. 2030-жылга чейинки мезгилге карата күн тартиби жакырчылык, ачарчылык, ден соолук, климаттын өзгөрүүсү, жаратылыш ресурстары, экономика, тынчтык, адилеттүүлүк, гендердик маселелер жана башка көптөгөн ар кандай көйгөйлөр менен байланышкан Туруктуу өнүгүү жаатындагы 17 максатты (ТӨМ) камтыйт. 2030-жылга карата Күн тартипти ишке ашыруу ийгиликтүү аракеттерден жана ар кандай кызыктар тараптардын, анын ичинде өкмөт, жарандык коом, жеке сектор, илимий чөйрөлөр, жаштар, аялдар жана балдар, түпкү калк жана башкалардын ортосундагы кызматташуудан көз каранды болот.

ТӨМ өзүнө 169 милдетти камтыйт, алардын ичинен үч бөлүгү жаштарга таандык. Жаштар ТӨМдү ишке ашыруу үчүн кызыктар тараптардын бүткүл дүйнө жүзү тарабынан таанылган маанилүү топторунун бири болуп саналат жана ТӨМгө жетишүү боюнча аракеттер үчүн аябагандай чоң потенциалга ээ.

2030-жылга карата Күн тартиби үч жыл мурун кабыл алынса да, Кыргызстандагы ТӨМ жөнүндөгү жалпы маалыматтуулук абдан төмөн бойдон калууда. Кыргызстандын Өкмөтү аталган Күн тартибин ишке ашыруу максатын карманып келет жана ТӨМ үчүн улуттук координациялык механизмдерди түздүп, 2020-жылы өзүнүн ТӨМгө жетүүдө жылыштар боюнча ыктыярдуу улуттук баяндамасы менен тааныштырууга милдеттенме алды. Бирок коомдун ар кандай топторунун арасында, өзгөчө өлкөнүн калкынын 28%ын түзгөн жана Кыргызстанды туруктуу өнүктүрүүгө карай жолдо тездетүү үчүн чоң потенциалга ээ болгон жаштар арасында маалыматтуулукту жогорулатуу үчүн көбүрөөк күч жумшоо зарыл. 

 

Туруктуу өнүгүү максаттарынын жаш элчилери программасы

Кыргызстандагы Бириккен Улуттар Уюмунун системасы Жаштар иштери, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттиги менен өнөктөштүктө жаш активисттер үчүн Кыргызстандагы жаштар арасында ТӨМдү илгерилетүү жана ТӨМдөгү жетишкендиктер үчүн жаштарды жергиликтүү, улуттук жана эл аралык деңгээлдерде катыштыруу боюнча жаңы программаны ишке киргизип жатат.

Туруктуу өнүгүү максаттарынын жаш элчилери 17 адамдан турат, жана жаштар арасында ТӨМдү жана 2030-жылга карата Күн тартибин активдүү илгерилетүү үчүн бир жаш элчи бир ТӨМдүн өкүлү болуп бир жылга дайындалат (2019-жылдын сентябрь айынан тарта 2020-жылдын август айына чейин). ТӨМ элчилери ыктыярдуу иш жүргүзөт жана Кыргызстандагы БУУ системасы, Жаштар иштери, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттиги жана программанын башка өнөктөштөрү тарабынан колдоого алынат. Аталган колдоо өзүнө тренингдерди, жаңы өнөктөштөр менен танышуу жана ар кандай иш-чараларга катышуу мүмкүнчүлүгүн жана башка иш-чараларды камтыйт.

 

Программанын максаттары

ТӨМдүн жаш элчилери программасынын максаттары төмөнкүдөй:

  • Кыргызстандын жаштарына 2030-жылга карата Күн тартиби жана ТӨМ жөнүндө маалыматты жеткирүү;
  • Кыргызстандагы ТӨМдү илгерлетүү багытында иштеген жаш активисттердин укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жана аларга ТӨМгө байланышкан улуттук жана эл аралык иш-чараларга катышууга мүмкүнчүлүк түзүү;
  • Кыргызстандагы жаштар менен ТӨМдү координациялоо үчүн жооптуу болгон  мамлекеттик уюмдардын ортосунда пикир алмашуу үчүн платформа түзүү;
  • Жаштардын ТӨМдү Кыргызстанда ыңгайлаштыруу жана ишке ашыруу жараянына катышуусун кеңейтүү.
  • ТӨМдү жана 2030-жылга карата Күн тартибин илгерилетүү боюнча активдүү жарандык позицияны билдирүү үчүн жаш лидерлер үчүн платформа түзүү.

Талаптар 

Төмөнкү критерийлерге жооп берген талапкерлер ТӨМдүн жаш элчилери программасына катышууга билдирме берүүгө укуктуу:

  • Курагы 16 жаштан 28 жашка чейин;
  • Кыргызстанда туруктуу жашайт;
  • Туруктуу өнүгүү максаттары жөнүндө маалыматы бар;
  • БУУнун баалуулуктарын жана принциптерин карманат;
  • Программага белгиленген мөөнөттөрдө (бир жыл боюу) катышууга даяр;
  • Жергиликтүү, өзгөчө жаштарга байланышкан кырдаалды жакшы түшүнөт;
  • Мыкты коммуникативдик жөндөмгө жана командада иштөө тажрыйбасына ээ;
  • Орус жана/же кыргыз тилинде жазуу жана оозеки түрүндө эркин оюн билдире алат;
  • Презентация жасоо, эл алдында чыгып сүйлөө жана отчетторду так жана убагында жасоо тажрыйбасына ээ;
  • Компьютерде иштөөнү мыкты өздөштүргөн;
  • Жаш элчилер программасына катышуу жана өлкөдө ТӨМ жана 2030-жылга карата Күн тартибин ишке ашыруу үчүн мотивацияга жана ишенимге ээ.

Тандооодо талапкерлерге төмөнкүлөр артыкчылык болуп берет:

  • Тандалган ТӨМ боюнча тажрыйба жана/же билимге ээ;
  • Социалдык тармактарда иштөө тажрыйбасы бар;
  • Кыргызстандын ичинде жана чет өлкөгө саякаттоого уруксаты бар;
  • Министрликтерде, бейөкмөт уюмдарда жана башка мамлекеттик мекемелерде иштеген/тажрыйба топтогон/ыктыярчылык менен алектенген;
  • Англис тилин билет (жазуу, окуу, сүйлөө).

 

ТӨМдүн жаш элчилеринин милдеттенмелери

Элчилердин бир жылдык мандатына төмөнкү милдеттенмелер кирет:

  • Өзүнүн ТӨМүн, башка ТӨМдөрдү жана бүтүндөй Күн тартибин Кыргызстан жаштарынын арасында, жергиликтүү жана улуттук деңгээлде активдүү илгерлетүү жана өлкөнүн жаштарын ТӨМ боюнча аракеттер үчүн, анын ичинде төмөндөгү жолдор менен катыштыруу:
    • кызыктар тараптардын жана ар кандай топтордун арасында ТӨМ жөнүндө түшүнүктү жогорулатуу үчүн маалымат даярдоо жана жайылтуу;
    • өзүнө тийиштүү ТӨМ жана Күн тартиби – 2030 боюнча презентацияларды, тренингдерди жана башка иш-чараларды ар кандай мекемелерде өткөрүү;
    • улуттук жана глобалдык деңгээлдерде өтүп жаткан жана ТӨМ менен байланышкан акыркы маалыматтар жөнүндө (макалалар, баяндамалар, конференциялар жана башка жаңылыктарды) маалыматты ар кандай байланыш каналдары аркылуу жайылтуу.
  • ТӨМ менен байланышкан улуттук, аймактык жана эл аралык иш-чараларга жана улуттук кызыктар тараптардын, Кыргызстандагы БУУ системасынын, мамлекеттик жана бейөкмөт мекемелердин жана башка кызыктар тараптардын башка иш-чараларына катышуу жана колдоо;
  • ТӨМдүн жаш элчилери программасынын координациялык жолугушууларына жана иш-чараларына үзгүлтүксүз катышуу;
  • ТӨМдүн жаш элчиси катары ишмердүүлүктүн учурунда жыйнаган  өзүнүн тажрыйбасын, мыкты тажрыйбаларын, кейстерин жана ийгиликтүү окуяларын жазуу/графикалык/видео форматтарда документтештирүү жана жалпылоо;
  • ТӨМдүн жаштар элчиси катары өзүнүн демилгелерин жана долбоорлорун ишке ашыруу үчүн ресурстарды топтоо жана колдонуу;
  • БУУнун баалуулуктарын жана принциптерин кармануу жана илгерилетүү.

 

Программанын болжолдуу убакыт жадыбалы

24-июнь 2019-ж. Программаны ишке ашыруу жана билдирмелерди чогултуу башталат 
24-июль 2019-ж. Билдирмелерди чогултуу аяктайт
июль 2019-ж. Билдирмелерди текшерүү жана тандоонун биринчи баскычы
август 2019-ж.

Тандоонун экинчи баскычы

  • Элчилерди дайындоо
  • Биринчи жолугушуу жана элчилер үчүн тренинг

 

сентябрь 2019-ж.

Элчилердин мандатынын башталышы

 

февраль 2020-ж. Элчилердин биринчи демилгелерин өткөрүү
март-июнь 2020-ж.

Элчилердин аракеттериндеги орто мөөнөттүк жылыштарын текшерүү

Элчилердин андан аркы демилгелерин өткөрүү

Элчилердин дараметин жогорулатуу

 

июль-август 2020-ж.

Жыйынтыктарды чыгаруу жана элчилердин ишмердүүлүгүн баалоо

Элчилердин мандатынын аякташы

ТӨМ элчилерин тандоо жараяны

ТӨМдүн жаштар элчилерин тандоо эки баскыч менен ишке ашырылат:

1-баскыч: Ачык жарыялоо аркылуу берилген бардык билдирмелер критерийлерге жана талаптарга жооп берүүсү боюнча текшерилет. Талаптарга жооп бербеген талапкерлерге, ошондой эле экинчи баскычка тандалган талапкерлерге электрондук почта аркылуу кабар берилет.

2-баскыч: Экинчи баскычка тандалган талапкерлер тандоо комиссиясына ТӨМдүн жаш элчиси катары өзүнүн жумуш планы менен тааныштырууга, ошондой эле чакан маектешүүгө чакырылат. Комиссия Кыргызстандагы БУУ системасынын, Жаштар иштери, дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттиги жана башка улуттук өнөктөштөрдүн өкүлдөрүнөн турат. Презентация жана маектешүүнүн жыйынтыктары боюнча комиссия ТӨМдүн жаш элчилери катары ийгиликтүү 17 талапкерди дайындайт.


Билдирмени кандайча берүү керек

Билдирмелер 2019-жылдын 24-июлуна чейин төмөнкү шилтемедеги онлайн-форма аркылуу кабыл алынат:

Билдирмелер орус же кыргыз тилинде кабыл алынат. Толук толтурулбаган билдирмелер кабыл алынбайт. Биз билдирмени жогоруда көрсөтүлгөн онлайн-форма аркылуу берүүнү сунуштап жаткандыгыбызга карабастан, сиз ошондой эле  аларды толтурулган Word-форма (ушул жерден жүктөп алуу керек) түрүндө ekaterina.perfilyeva@one.un.org дарегине “ТӨМдүн жаш элчиси” деп белгилеп жөнөтө аласыз.

Туруктуу өнүгүү максаттарынын жаш элчилери программасы (жүктөп алыңыз)

Көп берилчүү суроолорго жооптор (окуңуз)

Байланыш маалыматы

  • Айдар Алымбеков, жаштар маселелери боюнча координация жана өр ара аракеттенүү бөлүмүнүн адиси, ЖИДСМА, aidar_alymbekov@mail.ru, +996 556 566 844
  • Орус тилинде: Екатерина Перфильева, ТӨМ боюнча адис,  Кыргыз Республикасындагы БУУнун Туруктуу Координаторунун кеңсеси, ekaterina.perfilyeva@one.un.org, +996 773 343 547
  • Кыргыз тилинде: Нуршат Абабакиров, коммуникациялар маселелери боюнча координатор, Кыргыз Республикасындагы БУУнун Туруктуу Координаторунун кеңсеси, nurshat.ababakirov@one.un.org, +996 770 939 399