2017-жылдын 8-марты – Эл аралык Аялдар күнүнө карата “БУУ-аялдар” структурасынын Кыргыз Республикасындагы Өкүлүнүн кайрылуусу

IWD photo for web

 

8-март – Эл аралык Аялдар күнүнө карата жолдоп жаткан кайрылууда “БУУ-нун Аялдар” түзүмүнүн Кыргыз Республикасындагы Өкүлү аялдарды жана кыздарды майрамы менен куттуктап, ар бир эркекти жана аялды үйдө да, коомдук турмушта да аялдар менен кыздардын укуктарын колдоого, өнүккөн жана акыйкат Кыргызстанды түптөөгө толук кандуу катышуусуна шарт түзүп берүүгө чакырат.

Гендердик теңдик адам укуктарынын жана БУУ-нун баалуулуктарынын чордонунда турат. “Эркектердин жана аялдардын тең укуктуулугу” БУУ Уставынын негиз салуучу принциби болуп эсептелет жана бардык мамлекеттер аялдардын укуктарын коргоо жана колдоо үчүн жоопкерчиликтүү.

Буга карабастан дүйнө жүзү боюнча аялдар мурдагыдай эле зордук-зомбулукка жана басмырлоого дуушар болуп, билим берүү жана жумушка орношуу чөйрөлөрүндө эркектер менен тең мүмкүнчүлүктөрдөн куру кала берүүдө. 

Кыргызстанда гендердик теңдик жаатында жетишилген олуттуу прогресске карабастан аялдар мурдагыдай эле көптөгөн көйгөйлөргө туш болуп жатышат. 2015-жылы Кыргызстанда жакырчылыктын деңгээли 2014-жылга салыштырмалуу 1,5% өсүп, учурда 32,1% түзөт. 2014-жылы аялдар арасында жакырчылыктын деңгээли 29,7% түзсө, бир жылдан кийин 32,7% болгон.

Аялдар эркектерге салыштырмалуу үй чарбалыгын жүргүзүүгө дээрлик үч эсе көп убакыт сарпташат. Баланы караган мекемелердин жетишсиздиги, ошондой эле татыктуу жумуштун жоктугу аялдарды бейформалдуу жумуштарда эмгектенүүгө түртүп жатат. Кээ бир адамдар жергиликтүү маданий практиканын жана диндин туура эмес чечмеленишин колдонуу менен, стереотиптердин андан ары өнүгүүсүнө шарт түзүүдө. Бул калыптанган көз караштар аялдарды эркектерге салыштырмалуу төмөн орунга коюп жатат.  Буга бөгөт коюлуш керек!

Эл аралык Аялдар күнүндө биз Кыргыз Республикасынын Өкмөтүн, жарандык коомду, жеке секторду аялдардын жана кыздардын жетишкендиктерин колдоп, көйгөйлөр бар экенин таанып, аялдардын укуктары жана гендердик теңдик маселелерине көбүрөөк көңүл бурууга чакырабыз.

Биз Кыргыз Республикасынын Өкмөтүн адамдын негизги укуктарынын бири жана жалпынын бакубатчылыгына көмөктөшкөн, башка өлкөлөр менен катар Жер шарын гендердик теңдикке алып келе турган фактор катары гендердик теңдикти камсыздоону жана аялдардын укуктары менен мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүнү жактай турганын көрсөтүүгө үндөйбүз. Муну кыздарды ала качууга, эрте никеге тыюу салып, үй-бүлөдөгү зомбулукка айыптууларды жазалоо максатында өлкөдө мыйзамдардын сакталышын чечкиндүү түрдө камсыздоо жолу менен ишке ашырса болот.

Ошол эле маалда мамлекет жана жарандык коом дагы кыздар өз укуктарын жана мүмкүнчүлүктөрү тууралуу билип, жакшы билим алышы үчүн аларга инвестиция салышы керек. Бул демек кыздар келечекте туруктуу жумушка орношуп, карьера жасап, жетилген куракта турмушка чыгып, татыктуу шарттарды камсыздай ала тургандай санда бала төрөй алышат. Ошону менен ажырашуу ыргагы төмөндөп, бактылуу үй-бүлөлөрдүн саны көбөйүп, туруктуу жана өнүккөн коом түптөлөт. Бизге ар бир адамдын укугун Конституцияга жана мыйзамга ылайык коргогон күчтүү мамлекет зарыл.

Биз бардыгын дүйнөнү өзгөртүүгө, глобалдуу ой жүгүртүүгө жана жергиликтүү деңгээлде иш алып барууга үндөйбүз!

Ар бир күн Эл аралык Аялдар күнүндөй болсун!

Кыздардын жаркын, тең укуктуу, коопсуз жана тынч келечеги үчүн колдон келгендин баарын жасайлы!