Гендер маселелери үчүн жооптуу мамлекеттик кызматчылар Кыргызстанда гендердик теңдикти илгерилетүү жана аялдардын укуктары менен мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү жаатында өз билимдерин жогорулатышты

2016-жылдын 21-июлунан 27-июлуна чейин “Аврора” санаторийинде “Тынчтык жана өнүгүү” Гендердик жайкы мектеп өтүп, ага министрликтердин жана ведомстволордун, анын ичинде регионалдык ыйгарым укуктуу өкүлчүлүктөрдүн гендер маселелери үчүн жооптуу адистери катышты. Мектептин максаты – мамлекеттик түзүмдөрдүн өкүлдөрүндө потенциалды жана гендердик сезгичтигин жогорулатуу, Кыргыз Республикасында гендердик теңдикти илгерилетүүдө жарандык коом менен аракеттерди бириктирүү.

Мектептин ишинин жүрүшүндө министрликтердин жана ведомстволордун адистери өлкөдөгү гендердик теңсиздик көйгөйүн, 2015 – 2017-жылдарга КРда гендердик теңдикке жетүү боюнча Улуттук иш-аракеттер планын ишке ашыруу маселелерин, аялдарга карата басмырлоонун бардык түрлөрүн жоюу тууралуу Конвенцияны (CEDAW) жана Кыргыз Республикасынын CEDAW Комитети алдындагы отчеттуулугун, БУУнун Коопсуздук кеңешинин 1325-Резолюциясын жана 2015 – 2017-жылдарга Коосуздук кеңешинин 1325-Резолюциясын ишке ашыруу боюнча КРнын иш-аракеттер планын, 2030-жылга чейин Туруктуу өнүгүү максаттарын, гендердик бюджеттөөнү, башкаруу органдарында эркектер жана аялдар үчүн тең укуктарды жана мүмкүнчүлүктөрдү камсыздоо боюнча атайын чараларды жана эң сезимтал маселелердин бири – аялдарга жана кыздарга карата зомбулук көйгөйүн талкуулашты. Мындан тышкары мектептин катышуучулары жыйынтыкка жетүү үчүн эффективдүү жана жооптуу эдвокасини, натыйжалуу коммуникацияны, пландоону жана инновациялык ыкманы колдонууда билимге жана көндүмдөргө ээ болушту.

КРнын эмгек жана социалдык өнүгүү министри К.Б.Базарбаев мырза мектептин катышуучуларынын алдында сүйлөгөн сөзүндө өлкөдө гендердик теңдикти илгерилетүү канчалык маанилүү болгонун, жашоонун бардык чөйрөлөрүндө балансты камсыздоо менен гендердик саясат жүргүзүүнүн зарылчылыгын белгиледи. Ошондой эле мектептин катышуучулары гендердик саясатты ишке ашырууда эл аралык жана улуттук тажрыйбалар менен да таанышышты. Мында КР Жогорку Кеңешинин депутаттары Т.Б.Исакунова жана А.Т.Атыбаева, ошондой  эле БУУ-аялдар структурасынын эл аралык кызматкерлери баяндама жасашты. Өлкөдө чечим кабыл алуунун бардык деңгээлдеринде аялдардын жана эркектердин тең катышуусу, парламентте аялдардын саны канчалык маанилүү болгону белгиленди. Талкуунун жүрүшүндө мектептин 30га жакын катышуучусу бийлик органдарында гендердик теңдикти камсыздоо боюнча шайлоо мыйзамдарына сунушталып жаткан өзгөрүүлөргө жана толуктоолорго колдоосун билдиришип, КР Президентине, КР ЖК Төрагасына, Парламенттеги фракциялардын лидерлерине жана депутаттарына жаңы мыйзам долбоорун кабыл алуу тууралуу кайрылуу жолдошту. Бул мыйзам долбоорунда атайын чара катары айылдык кеңештердеги мандаттардын 30% аялдарга берүү сунушталат.

Гендердик теңдикке жетүү маселелери боюнча потенциалды жана бул багыттагы деңгээлди жогорулатуу боюнча мектепке КР Финансы, Эмгек жана социадык өнүгүү, Саламаттык сактоо, Билим берүү жана илим, Экономика, Юстиция, Маданият, Өзгөчө кырдаалдар министрликтеринин, Куралдуу күчтөрдүн Башкы штабынын, Жогорку Сотко караштуу Сот департаментинин, Улуттук статистика комитетинин, Дин иштери боюнча мамлекеттик комиссиянын, Мамлекеттик кадр кызматынын, Маалымат технологиялары жана байланыш боюнча мамлекеттик комитеттин, Ош шаардын мэриясынын жана Өкмөттүн аймактардагы ыйгарым укуктуу өкүлчүлүктөрүнүн кызматкерлери катышты.

Аталган мектепти “Тынчтыкты бекемдөө үчүн тарапкерлердин чөйрөсүн жана өбөлгөлөрүн түзүү” долбоорунун алкагында КРдагы БУУ-аялдар структурасы уюштурду. Долбоорду БУУнун Тынчтык куруу фонду каржылады. Ал эми долбоорду КР Эмгек жана социалдык өнүгүү министрлиги демилгелеп, “Аялдарга жардам берүү борбору” коомдук уюму өткөрдү.