Европада жана Борбор Азияда FSN форуму

15 August 2012, Jalal-Abad Oblast, Kyrgyzstan - A family having a meal together.

FAO Project: UNJP/KYR/005/UNJ - Small-scale community based agriculture to enhance and diversify agricultural production and rural livelihoods. Improved performance of selected irrigation schemes; Twenty national staff trained in assessment of irrigation schemes and preparation of modernization plans; Modernization plans prepared for selected irrigation schemes; Key structures improved and changes in management, including operational procedures, proposed in selected irrigation schemes; Farmers organizations strengthened and with improved skills in irrigated agriculture; Farmers field schools established focusing on diversified irrigated agriculture production; and Water users associations created where not existing within the irrigation schemes selected.©FAO/Sergey Kozmin

Азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу боюнча Глобалдык форумдун бөлүмү

КОНСУЛЬТАЦИЯ

2016-жылдын 2-декабрына чейин

Кыргыз Республикасында азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу программасы аракетте. Бул багыттагы саясатты мындан дагы майнаптуу ишке ашыруунун кандай жолдору бар?

“Кыргызстанда азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу программасы аракетте. Бул багыттагы саясатты мындан дагы майнаптуу ишке ашыруунун кандай жолдору бар?” онлайн-консультациясы Түштүк-Түштүк линиясы боюнча Кызматташтык тарабынан берилген финансылык колдоо алдында Кыргызстандагы ФАО бөлүмүнүн жана Азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу боюнча ФАО глобалдык форумунун (FSN форуму) демилгеси менен өткөрүлүп жатат.

Консультация 2015-жылдын сентябрь айында кабыл алынган Кыргыз Республикасынын Азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу программасынын (АКТП) ийгиликтүү ишке ашырылышын колдоо үчүн кызыкдар жактарды ар тараптуу диалогго тартууга багытталган. Бул комплекстүү программа 2015-2017-ж.ж. мезгилине Аракеттер планы менен биргеликте консультациялар процессинин жана түрдүү кызыкдар жактар катышкан мамиленин жыйынтыгы болуп калды. Аракеттер планында азык-түлүк коопсуздугун жана тамактанууну камсыздоо маселелери өлкөнүн туруктуу өнүгүү жаатындагы саясат менен тыгыз байланышта турат. Ал БУУнун Азык-түлүк жана айыл чарба уюмунун (ФАО) колдоосу менен жүзөгө ашырылып келүүдө.

Ошондой эле бул онлайн-консультация программанын түрдүү этаптарында жана туруктуу негизде кызыкдар жактарды тартуу үчүн катышуунун инновациялык механизмдерин колдонууну караштырат.

АКТПны ийгиликтүү ишке ашыруу маселеси Кыргызстан үчүн абдан маанилүү. Себеби өлкө глобалдык экономикалык олку-солкулуктарга, азык-түлүк жана чийки заттарга карата дүйнөлүк баалардын өзгөрүлүп жатканына, ошондой эле табигый кырсыктарга мурдагыдай эле жакшы туруштук бере албайт. Ал эми бул факторлор өлкө экономикасына жана жалпысынан эле азык-түлүк коопсуздугуна байланыштуу кырдаалга терс таасирин тийгизип жатат. Мындан тышкары өлкө азык-түлүк импортуна (таруу, май, эт) жана чет өлкөлөрдөн акча которууларына көз каранды.

АКТП программасын ишке ашырууда учурдагы абалы Аракеттер планынан төмөнкү маселелер боюнча артта калууда:

зарыл жана колдо болгон финансы каражаттары ортосундагы олуттуу айырмачылыктар;

саясаттан иш-аракетке өтүүдөгү тоскоолдуктар;

АКТП  программасын ишке ашыруу боюнча потенциалдын көп жакшы өнүкпөгөнү; ошондой эле

жеке сектордун жана жарандык коом уюмунун ролу так аныкталбаганы.

Буга байланыштуу азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу программасы үчүн жол картасы программаны ишке ашыруу үчүн так графикти аныктоого жардам берет. Ошол эле маалда коом алдындагы ачык-айкындуулугун жана отчеттуулугун жогорулатат.

Биз Кыргызстандагы бардык кызыкдар тараптарды дискуссияга тарткыбыз келет. Ага мамлекеттик жана жеке тармактардын, илимий чөйрөнүн, жарандык коомдун, эл аралык жамааттын жана өнүгүү программаларынын өкүлдөрү кире алат. Булардын жасаган иши жана кызыкчылыктары азык-түлүк коопсуздугу, тамактануу, айыл чарбасы, жаратылыш ресурстарын жана социалдык коргоону колдонуу чөйрөсүндө болууга тийиш. Биз ошондой эле региондогу башка өлкөлөрдүн катышуучуларын да күтөбүз жана өз тажрыйбабыз менен бөлүшүүгө даярбыз.

Биз төмөнкү суроолор боюнча пикириңизди билүүгө куштарбыз:

Саясат: Кыргызстанда Азык-түлүк коопсуздугу жана тамактануу программасы үч жылдык мезгилге эсептелген. Азык-түлүк коопсуздугун жана тамактанууну камсыздоого байланышкан маселелер канчалык оор болгонун эсепке алуу менен, келечекте бул программанын узактыгын кандай кылып эсептеш керек деп ойлойсуз? Программа тийгизген таасирди күчөтүүгө эмнелер көмөктөшөт: кыска мөөнөттүү максаттарды белгилеп алыш керекпи?; жылдык негизде баалоо, талдоо жүргүзүү жана/же түзөтүү киргизүү керекпи?

Каржылоо: Финансы каражаттарынын жетишсиздиги же жоктугу негизги тоскоолдуктардын бири болуп эсептелет. Сиз АКТП программасын ишке ашыруунун учурдагы жана келечектеги этаптарында финансы таңсыктыгын жоюуга жардам бере тургандай каржылоонун дагы кандай жаңы булактарын айта аласыз? Мамлекеттик бюджеттен АКТП программасына кошумча каражаттарды бөлүп берүү үчүн дагы кандай мүмкүнчүлүктөр бар? Жеке сектор, илимий чөйрө жана жарандык коом уюмдары тараптан салым болушу үчүн каражат чогултуунун дагы кандай усулдарын пайдаланыш керек деп эсептейсиз?

Кызыкдар жактардын ролу: АКТП программасын ишке ашыруу процесси түрдүү өкмөттүк жана бейөкмөт структуралардын ар тараптуу жана кеңири катышуусун талап кылат. АКТП программасынын жалпы натыйжалуулугу үчүн кайсы мекеме жоопкерчилик алышы керек? Өкмөт кандай жол менен жеке секторду жана жарандык коомду АКТП программасынын комплекстүү максаттарына жетүү процессине тарта алат? Программаны ишке ашыруу процессине дагы кайсы кызыкдар тараптарды тартса болот?

Потенциалды өнүктүрүү: Потенциалды өнүктүрүү АКТП программасын ишке ашыруунун натыйжалуулугунда чечүүчү ролду ойнойт. Потенциалды өнүктүрүү максатында түрдүү өкмөттүк жана бейөкмөт уюмдар ортосундагы өз ара аракеттенүү үчүн кандай координацияланган мамилени колдонсо болот? Балким АКТПны ишке ашыруу максатында сизди кызыктырган окуу программалары үчүн тема сунуштагыңыз келет чыгаар. Мындай окуу өткөрүү үчүн тийиштүү билими жана мүмкүнчүлүктөрү бар болгон мекемелерди же өнүктүрүү жаатындагы долбоорлорду сунуштай аласызбы?

Жол картасы: Жол картасы АКТП программасын, анын ичинде негизги аткаруучу субъекттердин ишке ашыруу процессин визуалдаштыруу максатында колдонулат. Каржылоодогу негизги боштуктарды аныктап, өкмөттүк жана өкмөттүк эмес кызыкдар жактардын ролун белгилөө үчүн жол картасын дагы кантип өркүндөтсө болот? Белгилүү бир тапшырмалар башкаларына салыштырмалуу артыкчылыктуу болгонун аныктоо үчүн кандай принциптер сакталууга тийиш деп ойлойсуз? АКТП боюнча келечектеги планга кошуш үчүн ишмердүүлүктүн дагы кандай түрлөрүн сунуштайсыз?

Онлайн-консультациялардын жыйынтыктары талданып чыгып, АКТП программасын мындан дагы майнаптуу ишке ашыруу жана 2017-жылдан кийинки мезгилге Программанын кийинки этаптарын иштеп чыгуу максатында сунуштар Кыргызстандын Азык-түлүк коопсуздугу боюнча кеңешине берилет.

Кызыктуу жана жемиштүү талкуу болот деген үмүттөбүз!

Урматыбыз менен,

FSN форумунун командасы

жана биздин кош-фасилитаторлор

Ариндам Банерджи, экономика илимдеринин доценти, Гуманитардык изилдөөлөр мектеби, Амбедкара университети, Дели, Индия

Канат Тилекеев, улук илимий кызматкер, Борбор Азиядагы университет, Кыргызстан

Марлен Тыналиев, Азык-түлүк коопсуздугу боюнча консультант, ФАОнун Кыргызстандагы Өкүлчүлүгү

Булак: http://www.fao.org/fsnforum/ru/eca/activities/discussions/kyrgyzstan